माथाडी मंडळाची (Mathadi board) संकेतस्थळ वापरकर्त्यांनी वापरलेले उपकरण, तंत्रज्ञान किंवा त्यांची शारीरिक क्षमता या बाबींचा कोणताही विचार न करता, सर्व वापरकर्त्यांना सहज उपलब्ध (accessible) होईल, याची खात्री करण्यासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत. वापरकर्त्यांना जास्तीत जास्त सुलभता आणि वापरण्यायोग्यता (usability) प्रदान करण्याच्या उद्देशानेच या संकेतस्थळाची निर्मिती करण्यात आली आहे. परिणामी, हे संकेतस्थळ वेब-सुविधा उपलब्ध असलेल्या मोबाईल उपकरणांपासून ते WAP फोन्स, PDAs आणि तत्सम विविध प्रकारच्या उपकरणांवरून पाहता येते.

या संकेतस्थळावरील सर्व माहिती दिव्यांग व्यक्तींना सुलभतेने उपलब्ध होईल, याची खात्री करण्यासाठी आम्ही आमचे सर्वोत्तम प्रयत्न केले आहेत. उदाहरणार्थ, दृष्टीदोष असलेला वापरकर्ता 'स्क्रीन रीडर्स' आणि 'मॅग्निफायर्स' यांसारख्या सहाय्यक तंत्रज्ञानांचा वापर करून या संकेतस्थळाचा वापर करू शकतो.

मानकांचे पालन करणे आणि उपयोगिता व सार्वत्रिक डिझाइनच्या तत्त्वांचे अनुसरण करणे हे देखील आमचे ध्येय आहे, ज्यामुळे या वेबसाइटच्या सर्व अभ्यागतांना मदत होईल. या वेबसाइटच्या सुलभतेबद्दल आपल्याला काही समस्या किंवा सूचना असल्यास, कृपया आमच्याशी संपर्क साधा.

सुलभता वैशिष्ट्ये

• मुख्य मजकुराकडे जा: कीबोर्डचा वापर करून वारंवार नेव्हिगेशन करण्याची आवश्यकता न पडता, पृष्ठावरील मुख्य मजकुरापर्यंत त्वरित पोहोचण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
• नेव्हिगेशनवर जा: नेव्हिगेशन फलकाचा (Navigation Pane) त्वरित ॲक्सेस उपलब्ध करून देण्यात आला आहे, ज्यामुळे 'नागरिक', 'सरकार' आणि 'निर्देशिका' यांसारख्या विविध विभागांमध्ये प्रवेश करणे शक्य होते.
• सुलभता पर्याय मजकुराचा आकार बदलण्यासाठी आणि रंगसंगती (colour scheme) निश्चित करण्यासाठी पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही या संकेतस्थळाला भेट देण्यासाठी डेस्कटॉपचा वापर करत असाल, तर स्क्रीनवर मजकूर लहान आकारात दिसू शकतो, ज्यामुळे तो वाचणे कठीण जाते. अशा परिस्थितीत, स्पष्ट दृश्यमानता आणि अधिक सुलभ वाचनासाठी मजकुराचा आकार वाढवण्यासाठी तुम्ही या पर्यायाचा वापर करू शकता.
• वर्णनात्मक दुवा मजकूर: लिंकचा दुवा मजकूर म्हणून केवळ 'अधिक वाचा' (Read more) किंवा 'येथे क्लिक करा' (Click here) यांसारख्या शब्दांचा वापर करण्याऐवजी, वर्णनात्मक वाक्प्रचारांचा वापर करून त्या लिंकचे संक्षिप्त वर्णन दिले जाते. उदाहरणार्थ, जर एखादी लिंक PDF फाइल उघडत असेल, तर त्या वर्णनामध्ये फाइलचा आकार नमूद केला जातो. शिवाय, जर एखादी लिंक नवीन विंडोमध्ये एखादे संकेतस्थळ उघडत असेल, तर त्या वर्णनामध्ये तसा स्पष्ट उल्लेख केला जातो.
• सारणी शीर्षके: तक्त्यातील शीर्षके (Headings) चिन्हांकित केलेली असतात आणि प्रत्येक ओळीतील त्यांच्या संबंधित रकान्यांशी (Cells) जोडलेली असतात. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या तक्त्यामध्ये ३० ओळी आणि ५ स्तंभ असतील, तर दिव्यांग वापरकर्त्याला, 'कोणता डेटा रकाना कोणत्या शीर्षकाशी संबंधित आहे,' हे ओळखणे कठीण जाते. अशा परिस्थितीत, 'स्क्रीन रीडर'सारखे एखादे सहाय्यक साधन वापरकर्त्यासाठी कोणत्याही रकान्याचे स्तंभ-शीर्षक वाचून दाखवू शकते. याव्यतिरिक्त, प्रत्येक तक्त्यासाठी 'कॅप्शन्स' (Captions) देखील नमूद केलेले असतात; हे कॅप्शन्स 'लेबल्स'चे कार्य करतात आणि त्या तक्त्यामध्ये नेमकी कोणती माहिती पुरवली आहे, हे दर्शवतात.
• शीर्षके: या वेबपृष्ठावरील मजकूर योग्य शीर्षके आणि उपशीर्षकांचा वापर करून अशा प्रकारे संघटित केला आहे, ज्यामुळे त्याला एक सुवाच्य रचना प्राप्त होते. H1 हे मुख्य शीर्षक दर्शवते, तर H2 हे उपशीर्षक दर्शवते. याव्यतिरिक्त, 'स्क्रीन रीडर' वापरकर्त्यांसाठी या संकेतस्थळावर काही लपलेली शीर्षके (hidden headings) देखील समाविष्ट करण्यात आली आहेत; अधिक चांगल्या सुवाच्यतेसाठी ही शीर्षके स्क्रीन रीडरद्वारे वाचून दाखवली जातात.
• शीर्षके: प्रत्येक वेब पृष्ठासाठी एक योग्य नाव निश्चित केले जाते, जे तुम्हाला त्या पृष्ठावरील मजकूर सहजपणे समजून घेण्यास मदत करते.
• पर्यायी मजकूर: दृष्टिदोष असलेल्या वापरकर्त्यांसाठी प्रतिमेचे संक्षिप्त वर्णन उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. जर तुम्ही केवळ मजकूर (text-only) समर्थित करणारा ब्राउझर वापरत असाल, किंवा तुम्ही प्रतिमा प्रदर्शित होणे बंद (image display off) केले असेल, तरीही प्रतिमा उपलब्ध नसताना पर्यायी मजकूर (alternate text) वाचून ती प्रतिमा कशाबद्दल आहे, हे तुम्ही जाणून घेऊ शकता.
• फॉर्म लेबलचे स्पष्ट संलग्निकरण एक लेबल त्याच्या संबंधित नियंत्रकांशी — जसे की टेक्स्ट बॉक्स, चेक बॉक्स, रेडिओ बटण आणि ड्रॉप-डाऊन यादी — जोडलेले असते. यामुळे सहाय्यक उपकरणांना (assistive devices) एखाद्या फॉर्ममधील नियंत्रकांसाठीची लेबल्स ओळखणे शक्य होते.
• सुसंगत नेव्हिगेशन यंत्रणा संपूर्ण संकेतस्थळावर सादरीकरणाची एकसमान शैली अवलंबली गेली आहे.
• कीबोर्ड समर्थन Tab आणि Shift + Tab कळा दाबून, कीबोर्डचा वापर करून ही वेबसाइट ब्राउझ करता येते.
• सानुकूलित मजकूर आकार: वेब पृष्ठावरील मजकुराचा आकार ब्राउझरद्वारे किंवा 'अ‍ॅक्सेसिबिलिटी ऑप्शन्स' (सुलभता पर्याय) वैशिष्ट्याद्वारे बदलता येतो.
• JavaScript-निरपेक्ष वेब पृष्ठावरील माहिती आणि कार्यक्षमता या JavaScript पासून स्वतंत्र असतात; या स्क्रिप्टिंग भाषेला ब्राउझरचा पाठिंबा असो वा नसो, याचा त्यावर काहीही परिणाम होत नाही.

सुलभता पर्याय

तुम्हाला स्क्रीनवरील मजकूर वाचणे कठीण जाते का?

प्रदर्शित माहिती तुम्हाला स्पष्टपणे दिसत नाहीये का?

तसे असल्यास, स्क्रीन डिस्प्ले नियंत्रित करण्यासाठी या संकेतस्थळाने उपलब्ध करून दिलेले सुलभता पर्याय वापरा.

हे पर्याय स्पष्ट दृश्यमानता आणि अधिक चांगल्या वाचनक्षमतेसाठी मजकुराचा आकार व रंगसंगती बदलण्याची सुविधा देतात.

मजकुराचा आकार बदलणे

मजकुराचा आकार बदलणे म्हणजे, मजकुराला त्याच्या प्रमाणित आकारापेक्षा लहान किंवा मोठा दर्शवणे होय. मजकुराचा आकार निश्चित करण्यासाठी तुम्हाला तीन पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत, ज्यांचा परिणाम मजकुराच्या वाचनीयतेवर होतो. ते पर्याय खालीलप्रमाणे आहेत:

• सर्वात मोठे: माहिती सर्वात मोठ्या फॉन्ट आकारात प्रदर्शित करते.
• सर्वात मोठे: माहिती प्रमाणित फॉन्ट आकारापेक्षा मोठ्या फॉन्ट आकारात प्रदर्शित करते.
• मध्यम: माहिती प्रमाणित फॉन्ट आकारात प्रदर्शित करते, जो डीफॉल्ट आकार असतो.

मजकुराचा आकार बदलण्यासाठी, कोणत्याही पृष्ठाच्या वरच्या बाजूस असलेल्या मजकुराच्या आकाराच्या चिन्हांवर क्लिक करा.